Wspólny plan polskich portów w zakresie cyfryzacji na lata 2026–2028
Porozumienie o współpracy, podpisane przez zarządy portów: Gdańsk, Gdynia oraz Szczecin i Świnoujście podczas ubiegłorocznej edycji Kongresu Polskie Porty 2030, przynosi konkretne efekty. Największe polskie porty uzgodniły wspólny plan rozwoju infrastruktury cyfrowej na lata 2026–2028, którego celem jest zwiększenie efektywności operacyjnej portów, usprawnienie obsługi klientów oraz wzmocnienie bezpieczeństwa infrastruktury portowej.
Program został zaprezentowany podczas otwarcia tegorocznej edycji Kongresu Polskie Porty 2030.
– Porty morskie są strategicznym elementem polskiej gospodarki i bezpieczeństwa państwa, dlatego ich cyfryzacja musi iść w parze z budowaniem odporności na nowe zagrożenia – podkreślił Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury. – Wspólny plan rozwoju infrastruktury cyfrowej pozwoli lepiej koordynować procesy logistyczne, usprawnić wymianę danych i wzmocnić cyberbezpieczeństwo kluczowych systemów portowych – dodał.
Realna współpraca to przykład działania wzmacniającego konkurencyjność polskich portów i ich znaczenie w europejskich łańcuchach dostaw. Plan będzie realizowany we współpracy z Polskim PCS, rozwijającym platformę cyfrowej wymiany danych pomiędzy uczestnikami obrotu portowego: operatorami terminali, armatorami, agentami, spedytorami, przewoźnikami oraz administracją publiczną.
Sprawniejsza logistyka i lepsze wykorzystanie infrastruktury
Kluczowym elementem planu jest rozwój rozwiązań wspierających zarządzanie ruchem statków i transportem kolejowym oraz drogowym. Wspólne działania obejmą synchronizację systemów operacyjnych portów oraz rozwój modułów dedykowanych obsłudze transportu kolejowego i drogowego.
Celem jest lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury poprzez skuteczniejsze zarządzanie przepływem ładunków i środków transportu. Dzięki temu możliwe będzie wyeliminowanie ewentualnych przestojów, kolejek oraz zakłóceń w obsłudze logistycznej.
Korzyści odczują nie tylko porty i operatorzy logistyczni, ale również mieszkańcy miast portowych. Sprawniejsza organizacja ruchu ciężarowego pozwoli wyeliminować zatory komunikacyjne w rejonach portów oraz zmniejszyć emisję zanieczyszczeń generowanych przez oczekujące pojazdy.
Jednolite rozwiązania dla biznesu
Rozwój cyfrowej infrastruktury oznacza również uproszczenie procedur dla przedsiębiorstw korzystających z polskich portów. Otrzymają one bardziej jednolity dostęp do usług cyfrowych, co przełoży się na sprawniejszą współpracę z portami, mniejszą liczbę procesów realizowanych bez użycia narzędzi cyfrowych oraz niższe koszty operacyjne.
– Plan Cyfryzacji Portów zakłada stworzenie wspólnego, jednolitego interfejsu współpracy portów z partnerami m.in. przewoźnikami kolejowymi i drogowymi, spedytorami oraz operatorami logistycznymi – podkreśla Jarosław Bochiński, przewodniczący Rady Programowej Polskiego PCS, doradca ds. transformacji cyfrowej Zarządu Morskiego Portu Gdynia. – Uprości to wymianę danych, ograniczy ręczną komunikację i zapewni spójne zasady współpracy z polskimi portami – dodaje.
Wspólne działania zamiast dublowania wydatków
Porty podkreślają, że wspólne rozwijanie rozwiązań cyfrowych pozwoli efektywniej wykorzystywać środki finansowe i doświadczenia poszczególnych organizacji.
– Zamiast budować podobne systemy niezależnie od siebie, przechodzimy na model, w którym tworzymy rozwiązania wspólne i dostosowujemy je lokalnie tylko tam, gdzie wymaga tego charakter danego portu – mówi Remigiusz Myszk, dyrektor Departamentu Cyfryzacji Zarządu Morskiego Portu Gdańsk i członek Rady Programowej Polski PCS. – Dzięki stopniowej harmonizacji procedur, ujednoliceniu standardów oraz wspólnej architekturze rozwiązań polskie porty zyskują jednolitą, spójną integrację z systemami krajowymi i europejskimi, a docelowi użytkownicy i kontrahenci – jakość i powtarzalność standardu obsługi, niezależnie od tego, do którego polskiego portu zawiną. To nie tylko fundament kolejnych rozwiązań Smart Port 4.0., ale i przewaga polskich portów w międzynarodowych łańcuchach dostaw – dodaje.
Cyberbezpieczeństwo jako wspólny priorytet
Drugim filarem programu jest rozwój współpracy w obszarze cyberbezpieczeństwa. – W ramach wspólnego programu portów budujemy również spójne podejście do ochrony środowisk cyfrowych oraz zapewnienia ciągłości działania systemów wspierających operacje portowe – podkreśla Tomasz Laskowski, dyrektor ds. technologii ZMPSiŚ.
Działania będą realizowane z uwzględnieniem nowych wymogów regulacyjnych, w tym przepisów wdrażających dyrektywę NIS2. – Rozwiązania te odpowiadają na specyficzne potrzeby poszczególnych portów, a jednocześnie wzmacniają ich odporność cyfrową w kontekście rosnących wymagań regulacyjnych i operacyjnych – dodaje.
Wspólne działania polskich portów na rzecz rozwoju
Cyfryzacja jest jednym z obszarów, w których współpraca, ukonstytuowana porozumieniem portów, podpisanym w czerwcu 2025 roku, przybiera konkretny wymiar. Równolegle prowadzone są prace nad wspólnymi kierunkami rozwoju polskich portów w najbliższych latach, a nawet dekadach.
Obok transformacji cyfrowej wspólne działania obejmują również kwestie bezpieczeństwa oraz dostosowywania regulacji i procedur do dynamicznie zmieniających się wymogów krajowych i europejskich. Celem jest budowa komplementarnego systemu portowego, w którym polskie porty wzajemnie się uzupełniają i wspólnie wzmacniają swoją konkurencyjność na rynku europejskim.
Skala nakładów inwestycyjnych zostanie określona po zakończeniu prac analitycznych. Finansowanie będzie zależało od charakteru projektów i może obejmować zarówno środki własne podmiotów zaangażowanych w realizację planu, jak i potencjalne źródła zewnętrzne. Realizacja planu obejmie integrację systemów informatycznych oraz rozwój infrastruktury cyfrowej w poszczególnych portach.
Porty wsparły także organizację kongresu, w tym jedno z wydarzeń towarzyszących, czyli 24-godzinny hackathon studencki dla programistów z całej Polski, którzy zrealizują m.in. zadanie przewidziane przez zespoły IT z Gdańska, Gdyni, Szczecina i Świnoujścia. Celem hackathonu jest stworzenie aplikacji, rozwiązania wykorzystującego AI w procesach biznesowych partnerów Kongresu Polskie Porty 2030.
