Pierwszy etap GAT zakończony. To strategiczna inwestycja dla polskiego eksportu.
W Porcie Gdańsk zakończono pierwszy etap realizacji Gdańskiego Agro Terminalu (GAT) – jednej z najważniejszych inwestycji ostatnich lat w sektorze rolno-spożywczym i logistycznym. Projekt, realizowany przez spółkę Port Gdański Eksploatacja S.A. z Grupy Kapitałowej Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A., ma strategiczne znaczenie dla zwiększenia potencjału eksportowego Polski oraz wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju.
Nowy terminal zbożowy znacząco zwiększy możliwości przeładunkowe i magazynowe portu, odpowiadając na rosnące potrzeby rynku rolno-spożywczego. Inwestycja została podzielona na dwa etapy – pierwszy z nich został właśnie zakończony. Realizacja etapu drugiego, obejmującego budowę silosów i dalszą rozbudowę infrastruktury, planowana jest do roku 2029.
– Uruchamiamy kolejną strategiczną inwestycję, która nie tylko zwiększy potencjał eksportowy Polski, ale przede wszystkim wzmocni nasze bezpieczeństwo żywnościowe. Współczesne porty to nie tylko gospodarka czy energetyka, ale także bezpieczeństwo militarne i żywnościowe – i właśnie w te obszary inwestujemy dziś rekordowe środki. Co szczególnie ważne, jest to w 100 procentach polski terminal, zrealizowany przez spółkę Port Gdański Eksploatacja, należącą do Zarządu Morskiego Portu Gdańsk, a więc do Skarbu Państwa. Kończymy pierwszy etap inwestycji, ale jednocześnie rozpoczynamy kolejny – budowę baterii silosów, które jeszcze bardziej zwiększą potencjał przeładunkowy. To projekt o znaczeniu strategicznym, realizowany we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa oraz Ministerstwem Aktywów Państwowych. Tylko dzięki takiej synergii możemy skutecznie wspierać kluczowe sektory gospodarki i realizować ambitne cele państwa – podkreślał podczas uroczystego otwarcia GAT Arkadiusz Marchewka, wiceminister infrastruktury.
Nowoczesna infrastruktura i wzrost przepustowości
Pierwszy etap inwestycji objął budowę magazynu płaskiego na Nabrzeżu Szczecińskim o powierzchni blisko 6,5 tys. m² i kubaturze ponad 93 tys. m³. Jego potencjał magazynowy to 30 tys. ton, a zdolności przeładunkowa kształtuje się na poziomie 0,5 mln ton. Obiekt umożliwia obsługę do 120 pojazdów dziennie, a jego dobowa wydajność przeładunkowa wynosi 8 tys. ton.
Jednym z największych atutów nowo wybudowanej hali, o długości 140 metrów, jest jej nowoczesna, jednonawowa konstrukcja stalowa, która zapewnia niemal 50-metrową rozpiętość bez wewnętrznych słupów. Dzięki temu cała powierzchnia magazynu może być efektywnie wykorzystywana, a obsługa ładunków przebiega sprawniej i bez ograniczeń. Obiekt wyróżnia się również elastycznym układem przestrzeni. Za pomocą mobilnych ścian można go podzielić na dwie lub trzy niezależne strefy magazynowe, dostosowując halę do różnych rodzajów przechowywanych towarów i bieżących potrzeb operacyjnych.
Inwestycja została zrealizowana w systemie „zaprojektuj i wybuduj”, a jej wartość wyniosła prawie 14 mln zł. Wykonawcą przedsięwzięcia była spółka Premium Quality Care.
Drugi etap projektu zakłada budowę zespołu 24 silosów płaskodennych na Nabrzeżu Wiślanym, zintegrowanych z zaawansowaną instalacją przeładunkową o wysokim stopniu automatyzacji. Infrastruktura ta pozwoli na obsługę zarówno statków, jak i transportu kolejowego oraz drogowego, uwzględnia też aspekty środowiskowe i społeczne. Zastosowane rozwiązania technologiczne mają ograniczyć emisje, zmniejszyć ryzyko pożarów i wybuchów oraz poprawić jakość przechowywanych produktów. Po jego realizacji łączny potencjał magazynowy GAT wzrośnie do 150 tys. ton, a zdolności przeładunkowe osiągną poziom 3 mln ton rocznie.
Strategiczna odpowiedź na potrzeby rynku
Realizacja GAT wpisuje się w szerszą strategię zwiększania konkurencyjności polskiego rolnictwa na rynkach międzynarodowych. Polska od lat utrzymuje strukturalną nadwyżkę produkcji zbóż – wynosi ona około 35–36 mln ton rocznie przy krajowym zużyciu na poziomie 25–26 mln ton. W tej sytuacji rozwój infrastruktury eksportowej staje się kluczowy dla stabilności i rozwoju rynku.
– To długo wyczekiwana inwestycja. Doświadczenia ostatnich lat, związane z nadwyżką zboża produkowanego przez polskich rolników, pokazały, jak bardzo potrzebujemy nowoczesnej infrastruktury, która umożliwi sprawny eksport. Dzięki niej otwierają się nowe kierunki, takie jak Azja i Afryka, gdzie polskie zboże ma duży potencjał. Stawiamy na współdziałanie i budowę silnego, polskiego kapitału. Już dziś pracujemy nad uruchomieniem pierwszego transportu do Egiptu oraz kolejnych do Indonezji, Singapuru, Malezji i Wietnamu – poinformowała Małgorzata Gromadzka, wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi.
Eksperci i przedstawiciele administracji podkreślają, że kluczowe znaczenie ma dziś nie tylko wielkość produkcji, ale przede wszystkim dostęp do rynków zbytu oraz efektywna logistyka. To właśnie infrastruktura portowa i transportowa decyduje o konkurencyjności całego łańcucha dostaw.
– Około 40 procent polskiej produkcji rolnej trafia na eksport, a konkurencja toczy się dziś nie tylko między rolnikami i przedsiębiorcami sektora rolno-spożywczego, ale również między portami. Jako Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pełnimy rolę swoistego przedstawiciela handlowego polskiej żywności – budujemy relacje i otwieramy rynki, aby polskie produkty znajdowały nabywców na świecie. Jednak aby ten eksport był skuteczny, musimy zapewnić sprawną i szybką logistykę – podkreślił Adam Nowak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Dziś wyzwaniem nie jest już sama produkcja wysokiej jakości żywności, lecz znalezienie stabilnych rynków zbytu, co bezpośrednio wpływa na sytuację cenową i bezpieczeństwo ekonomiczne gospodarstw. Kluczowe pozostaje również dalsze rozwijanie infrastruktury w głębi kraju, zwłaszcza transportu kolejowego, który pozwoli ograniczyć wysokie koszty wywozu zboża, szczególnie z południowo-wschodniej Polski.
Szacuje się, że eksport zbóż drogą morską wynosi obecnie 6–8 mln ton rocznie, z czego około dwie trzecie realizowane jest przez polskie porty, głównie Port Gdynia.
Polska spichlerzem Europy
Jak podkreślają przedstawiciele administracji rządowej, rozwój infrastruktury eksportowej to także powrót do historycznej roli Gdańska jako jednego z najważniejszych punktów handlu zbożem w Europie.
– To wszystko już było w XVI wieku. To stąd, z Gdańska, na cały świat – a przede wszystkim do Europy – wypływało zboże. Dziś po prostu wracamy do sprawdzonych wzorców – zaznaczył Grzegorz Wrona, wiceminister aktywów państwowych. Dodał również, że współpraca instytucji publicznych i spółek Skarbu Państwa ma kluczowe znaczenie dla budowania silnej gospodarki, która skutecznie konkuruje na rynkach międzynarodowych. – Dziś konkurują ze sobą nie tylko rolnicy czy firmy, ale całe gospodarki. To od ich siły zależy zasobność portfeli obywateli i tempo wzrostu PKB – wskazał.
Na znaczenie dywersyfikacji i wzmacniania odporności państwa zwróciła uwagę także Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. Podziękowała za rozwój nowych kierunków eksportowych oraz działania zwiększające bezpieczeństwo gospodarcze i energetyczne kraju poprzez inwestycje realizowane w Porcie Gdańsk.
Wzmocnienie pozycji Portu Gdańsk
Oddanie do użytku pierwszego etapu Gdańskiego Agro Terminalu stanowi ważny krok w kierunku dalszego rozwoju Portu Gdańsk jako jednego z kluczowych ośrodków logistycznych w regionie Morza Bałtyckiego, zapewniającego bezpieczeństwo żywnościowe. Inwestycja nie tylko zwiększy potencjał eksportowy Polski, ale także wpłynie pozytywnie na rozwój całego łańcucha dostaw – od producentów rolnych, przez transport, po sektor usług towarzyszących.
– Gdański Agro Terminal to projekt, który wzmacnia konkurencyjność kraju, bezpieczeństwo żywnościowe oraz rolę Portu Gdańsk jako głównej bramy eksportowej dla polskich produktów rolno-spożywczych oraz ważnego ogniwa europejskich i światowych łańcuchów dostaw. Dla Portu Gdańsk oznacza to zwiększenie możliwości przeładunkowych oraz dalszą dywersyfikację obsługiwanych grup towarowych – podkreśla Dorota Pyć, prezes Zarządu Morskiego Portu Gdańsk S.A.
W obliczu rosnącej konkurencji na rynku międzynarodowym oraz dynamicznych zmian w globalnym handlu surowcami rolnymi, GAT ma szansę stać się jednym z filarów polskiej infrastruktury eksportowej na najbliższe dekady.
Zintegrowany hub logistyczny nowej generacji
Docelowo Gdański Agro Terminal stanie się nowoczesnym, zintegrowanym kompleksem logistycznym, obejmującym nie tylko silosy i magazyny, ale także zautomatyzowaną infrastrukturę transportową i technologiczną. Projekt zakłada m.in. budowę uniwersalnego stanowiska przeładunkowego dla statków, instalacji do obsługi wagonów kolejowych i transportu drogowego oraz systemu pomostów technologicznych łączących wszystkie obiekty w jeden spójny organizm operacyjny.
– GAT to inwestycja strategicznie uzasadniona i niezbędna dla rozwoju polskiego eksportu produktów rolnych. Nowy terminal wzmocni pozycję Portu Gdańsk jako kluczowego centrum eksportu zbóż i pasz w regionie Morza Bałtyckiego – wskazuje Andrzej Kuźmicz, prezes spółki Port Gdański Eksploatacja S.A. – Istotna jest też dywersyfikacja towarowa, możliwość obsługi nie tylko zboża, lecz także śruty i pelletu, co przekłada się na większą stabilność operacyjną.
***
Zboża w Porcie Gdańsk
W Porcie Gdańsk zboża są obsługiwane przez ośmiu operatorów: Port Gdański Eksploatacja (PGE), GBT, Magrol, Gdańskie Młyny, Handel i Minerały, Jargut, Speed oraz Fast Track. W 2025 roku wolumen przeładunków produktów agro wyniósł 2,5 mln ton. Dane za pierwsze półrocze bieżącego roku wskazują na dalszy wzrost – do poziomu 1,3 mln ton, co oznacza zwiększenie o 13,3 proc. w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.
